Musisz wiedziec dokad idziesz

Jest to najwazniejsza dewiza na cale zycie. Sprawdzalna we wszystkich dziedzinach: w sferach uczuc i zdrowia fizycznego; od tego zalezne jest szczescie malzenskie, powodzenie w pracy, wysokosc zarobkow, pozycja spoleczna. Wszystko. Jesli nie wiesz dokad chcesz dojsc, nie znajdziesz drogi.

Wsrod cech wyrozniajacych ludzi, ktorym naprawde sie w zyciu powodzi, wybija sie na pierwsze miejsce umiejetnosc jasnego sprecyzowania celow i ich konsekwencja realizacja.

Przedstawiam ci dwie kobiety. Sa do siebie bardzo podobne. Ten sam wiek, wyksztalcenie, atrakcyjny wyglad. Pracuja w tym samym instytucie naukowym. Jedno ich dzieli: Hanka wie dokladnie do czego dazy - Zofia nie bardzo. Zofia uwaza, ze w dzisiejszych czasach wszystko zmienia sie tak predko, ze naprawde nie da sie niczego zaplanowac i trzeba tylko "isc z fala". W kazdej chwili moga byc "ciecia" i moze sie okazac, ze musi szukac innej pracy.

Hanka chce zostac kierownikiem wydzialu, w ktorym pracuje. Czesto analizuje wlasna kariere. W gruncie rzeczy wszystko, co robi, nie tylko sama praca, ale kontakty z innymi, nawet jej sposob zachowania i ubierania sie - wszystko to zwiazane jest z funkcja, ktora chce przejac. Swiadomosc celu powoduje, ze Hanka wykorzystuje swoj czas do maximum. Rzadko robi przerwy na pogawedki i herbatki w pracy. Jest kolezenska, ale nie pozwala sie wykorzystywac - jednoczesnie stara sie przejac jak najwiecej obowiazkow i odpowiedzialnosci w wydziale.

Jej kolezanka Zofia jest rowniez bardzo zdolnym pracownikiem. Nie ma jednak konkretnego celu zawodowego. Latwo sie gubi w nawale pracy. Poniewaz nie jest pewna, czy utrzyma swoje stanowisko, nie wysila sie zanadto na codzien. Po cichu narzeka na biurokracje, na brak organizacji, na niskie zarobki, na kierownictwo i na to, ze jej nie doceniaja.

Hanka ma swoj cel, ktory realizuje.
Zofia jest tylko narzedziem w realizacji celow innych ludzi.
Zastanow sie kim jestes? Hanka? Czy Zofia?

Hanka planuje awans zawodowy - najprawdopodobniej wczesniej czy pozniej go dostanie. Zofia "planuje" ze jak beda ciecia, bedzie musiala szukac innej pracy. Najprawdopodobniej tak wlasnie sie stanie!

Jak sobie poscielesz...
Co jest twoim celem? Co TY chcesz osiagnac w zyciu? Osiagniesz to, co planujesz. Jesli nic nie zaplanowales - nie dziw sie, ze niewiele osiagasz!

Czy mozesz sobie wyobrazic wybudowanie domu bez szczegolowego projektu? Albo podroz statkiem z Gdanska do Sztokholmu bez dokladnej nawigacji? A jednak 95% ludzi nie ma planu na zycie! A co wazniejsze: zycie, czy rejs statkiem? Statystycznie rzecz biorac spedzamy wiecej czasu na planowaniu zabawy sylwestrowej niz na planowaniu kariery zawodowej. Narzeczeni poswiecaja wiecej uwagi planowaniu wesela niz planowaniu malzenstwa. Nie ma sie o dziwic, ze tyle osob jest niezadowolonych z wlasnej kariery zawodowej i ze liczba rozwodow wciaz rosnie.

Faktem jest, ze niewiele osob ma naprawde wysokie wymagania od zycia. Na pytanie "co od zycia oczekujesz?" - wiekszosc odpowie bardzo ogolnikowo: zdrowie, szczescie, zadowolenie z pracy, pocieche z dzieci, mieszkanie, samochod. Wiekszosc ludzi skazuje sie z gory na przecietnosc wlasnie tym, ze nie oczekuja od zycia wiele!

Jesli zdefiniowanie celow decyduje o osiagnieciu sukcesu, dlaczego tylko niewiele osob planuje wlasne zycie? Przytlaczajaca wiekszosc nie planuje, bo sa w duchu przekonani, ze "i tak nic z tego nie wyjdzie". Boja sie porazki. "Po co sie wychylac?" - mowia. Wstydza sie przed innymi i przed samym soba, ze byc moze porywaja sie "z motyka na slonce". Poza tym niewiele osob wie, jak sie do tego zabrac. Planowanie i wyznaczanie celow nie jest latwe - jest wiele niewiadomych, ktore trzeba wziac pod uwage. No i jest to czasochlonne zajecie. Niemozliwe do odwalenia w pietnascie minut. To praca wymagajaca duzej koncentracji. Dlatego dla wiekszosci o wiele latwiej jest w ogole nie myslec o przyszlosci!

Nie wierz w cuda
Ostatnio przedstawilam koncept planowania zycia i precyzowania planow zyciowych sporej grupie polonijnej w Stanach na seminarium poswiecanym temu zagadnieniu. Wieczor wzbudzil ogromny entuzjazm - jeden z panow podszedl do mne po spotkaniu i powiedzial "Pani Wando, to niesamowicie budujace. Ja juz sobie przygotowalem caly plan, dzieki pani wreszcie sie zmobilizuje do tego, by zrobic to, o czym mysle od dawna." Poradzilam mu, by spedzil sporo czasu na dokladnym przeanalizowaniu, zeby ustalil terminy realizacji i zeby zobowiazal sie przed soba na pismie. Spotkalam go po dwoch tygodniach. Zapytalam go jak mu idzie realizacja tych zamierzen, o ktorych mowil. Po czternastu dniach nie byl juz nawet pewien, do czego sie w ciagu tamtego wieczoru staral mobilizowac!

Mnie w ogole to nie zdziwilo. Dlaczego? Bo stykam sie z tym prawie codziennie. Podjal decyzje tamtego wieczoru bardzo pochopnie, bez zastanowienia. Nie rozwazyl za i przeciw, nie sprecyzowal celu na pismie, nie przygotowal sie na przeszkody i nie zaplanowal jak je pokonac. Byle jak ustalone cele sa byle jak realizowane. W tej dziedzinie cuda sie nie zdarzaja.

Zmiany i reorganizacje zachodza w Polsce tak szybko, otwieraja sie coraz to nowe mozliwosci, o jakich jeszcze kilka lat temu nikomu sie nie snilo. Dla jednych Polska staje sie krajem o nieograniczonych szansach - innym coraz trudniej zwiazac koniec z koncem. Wczesniej czy pozniej kazdy jednak zaczyna sie bic z myslami:
- Czy zostac tu, gdzie pracuje, czy szukac innej, lepiej platnej pracy?
- Moze otworzyc wlasny interes - a jesli tak, to w jakiej dziedzinie?
- Gdzie sa najwieksze mozwliwosci?
- Gdzie szanse na awans?
- Gdzie najmniej konkurencji?
Po glebszym zastanawianiu sie wiekszosc ludzi ogarnia poczucie bezsilnosci - inflacja, zmiany, jeden wielki chaos. Bardzo latwo sie poniesc fali...

Co ma Gulag do polskiej rzeczywistosci?
Ostatnio amerykanska telewizja nadala reportaz z radzieckiego "gulagu" komentowany przez Anatala Szachranskiego, znanego dysydenta, ktory spedzil na zeslaniu kilka lat. Szachranski przyznal, ze czas spedzony w obozie byl najbardziej wartosciowym okresem jego zycia; ze wlasnie tam naprawde dojrzal zyciowo. Ze w zadnym wypadku nie traktuje lat spedzonych w Gulagu za stracone. Jakze latwo byloby mu powiedziec - stracilem w obozie najlepsze lata mojego zycia!

Co ma Gulag do polskiej rzeczywistosci? Nie obwiniaj polityki i inflacji za wlasne niepowodzenia. Tylko ty masz decydujacy wplyw na wlasne zycie. Pamietaj, ze nawet bolesne porazki sa w gruncie rzeczy tylko wartosciowymi doswiadczeniami zyciowymi.

Wlasnie teraz, kiedy zycie jest trudne (czy kiedykolwiek i gdziekolwiek zycie jest latwe?), ustalenie kursu i planowanie wlasnej przyszlosci jest bardzo wazne. Swiadomosc celu nie tylko napawa ludzi entuzjazmem. Cel zyciowy leczy tez powazne schorzenia - jak rezygnacja zyciowa, slomiany zapal i odkladanie do jutra...

Jak sie do tego zabrac?
Najpierw wyobraz sobie rok 2010. Data brzmi nierealnie, prawda? A jednak wiekszosc z nas dozyje roku 2010 - zgodnie z wlasnym planem albo "na fali". A wiec spojrz w te nie tak daleka wcale przyszlosc z dlugopisem w reku. Zapisuj szczegoly. Jak przy rozwiazywaniu krzyzowki, zacznij od pewnikow. Na pewno sie postarzejesz o 12 lat. Na to nie masz wplywu (ale masz wplyw w jakim stopniu sie postarzejesz, prawda?). Twoje dzieci beda o 12 lat starsze - na to takze nie masz wplywu.

- W jakiej formie fizycznej bedziesz za dziesiec lat?
- Czy zdrowie ci bedzie dopisywac?
- Ile bedziesz wazyc? - na to masz ogromny wplyw!
(Jak widzisz, nie wszystko jest uzaleznione od polityki, klesk, sytuacji gospodarczej kraju).

- Czy bedziesz jeszcze pracowac?
- Na jakim stanowisku?
(jesli nie jestes pewien teraz pomysl, co chcialbys robic za dwanascie lat?)
- Czy chcesz pracowac w swoim zawodzie czy tez warto zmienic kierunek?
- Czy warto zapisac sie na dodatkowe kursy albo studia wieczorowe?
- Jakiego rodzaju praca da ci satysfakcje zawodowa?
- Jakie beda twoje potrzeby?
- Czy bedzie cie stac na to, na co ZECHCESZ sobie pozwolic?

Chyba najwazniejszym celem jest znalezienie pracy, ktora daje satysfakcje. Kiedy lubisz to, co robisz - powodzenie w zyciu staje sie latwo osiagalne. Jesli zas nie lubisz tego, co robisz - niezadowolenie z zycia jest niemal nieuniknione.

Teraz sprawy materialne. Jesli mieszkasz na sublokatorce - gdzie chcesz mieszkac za dwanascie lat? Czy chcesz miec mieszkanie czy domek jednorodzinny? A moze wystarczy jesli bedziesz po prostu "blizej" mieszkania? Ile czekania na mieszkanie bedzie przed toba za dwanascie lat? Jeszcze trzy lata? Piec? Zapisz to!

Czy chcesz mieszkac w tym samym miescie gdzie teraz? Czy moze chcialbys sie przeniesc do innego miasta? Jakie meble chcialbys miec? Samochod? Jakiej marki? Gdzie chcesz spedzac
(...)